Fenerbahçe là CLB bóng đá Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, có những hành trình châu Âu gắn với cả niềm vui sân nhà lẫn thất vọng ở lượt về. Hồ sơ tập trung vào sân Şükrü Saracoğlu, các tứ kết năm 1964 và 2008, cùng bán kết Europa League 2013. Đọc từng cặp đấu theo đúng thể thức giúp hiểu vì sao một chiến thắng ấn tượng tại Istanbul đôi khi chưa đủ đem lại suất đi tiếp.
Sân bóng ở Kadıköy và lịch sử tên gọi
Hồ sơ sân do UEFA xuất bản năm 2009 đặt địa điểm ở quận Kadıköy, Istanbul. Nơi từng mang tên Papazın Çayırı đã có các trận bóng từ năm 1908. Union Club, sau đổi thành İttihatspor, là đơn vị sử dụng đầu tiên; nhiều CLB Istanbul cùng chơi tại đây trong giai đoạn đầu, trước khi sân gắn chặt với Fenerbahçe.
Theo UEFA, quyền thuê được chuyển cho Fenerbahçe năm 1929 và CLB mua địa điểm từ chính phủ năm 1933. Tên Şükrü Saracoğlu tưởng nhớ người từng làm chủ tịch CLB và Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ. Bài năm 2009 mô tả quá trình cải tạo từng khán đài, đưa người xem tới gần mặt sân hơn. Đây là thông tin lịch sử công trình, không dùng số sức chứa cũ như một con số hiện hành.
Tứ kết với MTK Budapest năm 1964
UEFA nhìn lại các tứ kết của Fenerbahçe, trong đó có Cup Winners’ Cup năm 1964. Đội thua MTK Budapest 0–2 ở lượt đi tại Hungary, rồi thắng 3–1 tại Istanbul. Ogün Altıparmak ghi hai bàn ở lượt về, đưa Fenerbahçe từng có lợi thế ba bàn trong trận trước khi László Bödör ghi bàn cho đối thủ.
Cặp đấu phải có trận phân định tại Rome, kết thúc với chiến thắng 1–0 của MTK nhờ István Kuti ở phút 86. Tỷ số thắng 3–1 trên sân nhà vì thế không đồng nghĩa Fenerbahçe vào bán kết. Trận thứ ba ở địa điểm trung lập thuộc cách giải quyết cặp đấu thời kỳ ấy, khác mô hình hai lượt rồi hiệp phụ, luân lưu mà người xem thường gặp về sau.
Hai lượt với Chelsea năm 2008
Tại tứ kết Champions League 2007/08, Fenerbahçe thắng Chelsea 2–1 ở Istanbul. Deivid phản lưới đầu trận nhưng sau đó ghi bàn quyết định từ xa; Colin Kazım Richards là người gỡ hòa trước đó. Câu chuyện của Deivid tạo nên bước ngoặt trong cùng một tối, khi cầu thủ mắc sai sót lại giúp đội có lợi thế trước chuyến làm khách.
Tuy nhiên, lượt về tại Stamford Bridge kết thúc 2–0 cho Chelsea, đưa tổng tỷ số thành 3–2 nghiêng về đội Anh. Fenerbahçe của Zico dừng ở tứ kết. Bài hồi tưởng UEFA đặt cặp đấu này cạnh năm 1964 để nhắc rằng kết quả tốt ở lượt đầu không bảo đảm tấm vé sau hai lượt, nhất là khi đối thủ còn một trận sân nhà để thay đổi tình thế.
Trước bán kết 2013, Fenerbahçe có lợi thế 2–0 sau lượt đi tứ kết gặp Lazio, nhờ quả phạt đền của Pierre Webó và bàn muộn của Kuyt. UEFA dùng chính bối cảnh ấy khi nhìn lại các tứ kết cũ, nhấn mạnh khác biệt giữa một lợi thế đang có và kết quả cặp đấu sau khi hoàn tất.
Bán kết Europa League 2013 tại Istanbul
Ngày 25/4/2013, Fenerbahçe thắng Benfica 1–0 ở lượt đi bán kết. Đội ba lần dứt điểm trúng khung gỗ trước khi Egemen Korkmaz ghi bàn ở phút 72. Moussa Sow đánh đầu chạm xà, Cristian sút phạt đền trúng cột và Dirk Kuyt cũng không thắng được cột dọc trong một trận nhiều cơ hội.
Bàn của Egemen đem lại lợi thế cùng một trận giữ sạch lưới. Dù vậy, Mehmet Topal và Pierre Webó nhận thẻ khiến họ vắng lượt về vì án treo giò. Những thiếu hụt ấy được UEFA ghi ngay trong tường thuật, cho thấy điều kiện của hai trận không hoàn toàn giống nhau. Lợi thế tỷ số cần được đọc cùng khả năng sử dụng nhân sự ở cuộc gặp kế tiếp.
Lượt về Lisbon và giới hạn của lợi thế một bàn
Báo cáo UEFA ngày 2/5/2013 ghi Benfica thắng 3–1 tại Lisbon và đi tiếp với tổng tỷ số 3–2. Nicolás Gaitán mở tỷ số sớm, Kuyt gỡ bằng phạt đền sau tình huống Ezequiel Garay dùng tay. Khi ấy Benfica lại cần ghi thêm hai bàn để thay đổi quyền đi tiếp, và Óscar Cardozo hoàn tất nhiệm vụ bằng cú đúp.
Fenerbahçe kết thúc chiến dịch ở bán kết, sau khi đã tới vòng này lần đầu tại một giải UEFA. Ảnh khán đài trong bài là tư liệu về không khí sân nhà, không được gắn là ảnh trận Benfica 2013. Bạn có thể xem Benfica, mở lịch thi đấu chung, về trang chủ hoặc phần tứ kết Chelsea năm 2008.